امروزه تنوع «روغن موتور» در کشورمان بسیار زیاد شده است و تبلیغات عرضه ‏کنندگان این روغن‏ها به نحوی است که مصرف ‏کنندگان در انتخاب روغن مناسب جهت موتور اتومبیل خود تردید داشته و سؤال می‏کنند که تفاوت روغن خوب با روغن بد چیست؟ و چه نوع روغنی در موتور باید ریخت تا نتیجه مطلوب حاصل و عمر موتور بیشتر شود؟

تقریباً روی ظرف تمام روغن‏ های تولیدی در کشور و همین‏طور روغن‏ هایی که در امارت متحده تولید شده و وارد ایران می‏شوند استانداردهای مؤسسه نفت ایالات متحده (API) دیده می شود اما این مؤسسه در نشریه خود که هر ماه منتشر می‏شود به این موضوع اعترض کرده و در شماره فوریه 2011 منکر استاندارد بودن روغن‏ های تولید ایران براساس استاندارد API ‏شده! و حتی روغن‏ های تولید شده در امارات را هم زیر سؤال می‏برد. این مجلّه به این امر نیز اشاره دارد که تولیدکنندگان دولتی روغن در ایران وعده دادند که در تولید نفت خام ایران، استانداردهای اروپایی که پایین ‏تر از استاندارد مؤسسه نفت ایالات متحده است رعایت خواهد شد اما نسبت به این مسئله هم مردد بوده و ادعا می‏کند آمار تعمیرات اساسی موتور اتومبیل در ایران به علت استاندارد نبودن برخی از روغن ها و بنزین مصرفی از محدوده استاندارد بسیار بالاتر است.

روغن موتور اتومبیل ممکن است ماده ه‏ای طبیعی به‏ صورت ترکیبات مصنوعی باشد که دارای خاصیت روغنی و چربی است که جهت کاهش اصطکاک بین قطعات گردنده یا برای جلوگیری از زنگ زدگی سطوح فلزی استفاده می‏شود اما وظیفه دیگری هم دارد و آن خنک کردن قطعات است. روغن معدنی که از نفت خام حاصل می‏شود، در واقع یکی از مشتقات پالایش نفت خام است در صورتی که روغن با ترکیبات مصنوعی در آزمایشگاه یا مراکز پتروشیمی و به وسیله دست بشر ساخته می‏شود مثل مایع (یا به اصطلاح روغن) ترمز اتومبیل یا روغن های سینتتیک. پایه و اساس روغن ‏های موتور اتومبیل ممکن است حیوانی، گیاهی، معدنی یا مرکب از مواد مصنوعی باشد.

روغن‌های حیوانی

با روغن‌های حیوانی به خوبی آشنا هستید، از جمله این روغن‌ها می‌توان روغن پیه نهنگ، روغن دنبه، روغن خوک، روغن پاچه گاو که قبلاً برای روغنکاری موتور اتومبیل به‌کار گرفته می‌شد و اکنون در چرم‌سازی مصرف دارد و روغن گراز دریایی که در دباغی و صابون‌سازی کاربرد دارد را نام برد. همه روغن‌های مذکور ریشه حیوانی داشته و در درجه حرارت معمولی بسیار با ثبات هستند ولی در درجه حرارت‌های بالا ثبات و استواری خود را از دست داده و تجزیه می‌شوند، به همین دلیل از آنها جهت روغن کاری چرخ‌های خیاطی، ساعت‌ها، اسباب و ماشین آلات سبک همچون روغن کاری اسلحه‌های گرم استفاده می‌گردد. مثلاً از روغن چنگال گراز دریایی جهت روغن کاری ساعت‌های گران‌قیمت و آلات و ابزار دقیق، نفیس و حساس بهره گرفته می‌شود. هیچ یک از روغن‌هایی که ریشه حیوانی دارند برای روغن کاری موتورهای احتراق داخلی مناسب نیستند زیرا در درجه حرارت‌های بالا با تولید اسیدهای چرب، باعث خوردگی قطعات موتور می‌گردند. این روغن‌ها به ‌عنوان روان ساز در آرایش، تغذیه، صابون‌ها و مواد پاک‌کننده به‌کار می‌روند.

روغن‌های گیاهی

روغن‌های گیاهی، ریشه و پایه گیاهی دارند همچون روغن کرچک، روغن زیتون، روغن پنبه دانه، روغن هسته انگور و روغن تخم ترب. این روغن‌ها زمانی که در معرض هوا قرار گیرند تمایل به زنگ زدگی پیدا می‌کنند زیرا با اکسیژن هوا ترکیب شده و اکسید می‌شوند. هم روغن‌های گیاهی و هم روغن‌های حیوانی، ضریب اصطکاک پایین‌تری نسبت به بیشتر روغن‌های معدنی دارند اما به علت قابلیت آزاد کردن پیوندهایی از سطح آهن، می‌توانند براده‌ها و ساییدگی‌ های فولاد را به سرعت محو کنند، به همین دلیل برای برش فولادهای سخت از روغن پنبه دانه به ‌عنوان روغن برش استفاده می‌شود.

روغن کرچک که از دانه‌های گیاه کرچک به‌ دست می‌آید بی‌رنگ یا مایل به سبز است و مانند دیگر روغن‌های گیاهی در بنزین حل نمی‌شود. این روغن در بیشتر موتورهای احتراق داخلی اولیه به‌کار می‌رفت ولی متأسفانه به سادگی با اکسیژن ترکیب شده و با ایجاد ماده‌ای صمغ مانند، باعث می‌گردید رینگ‌های پیستون چسبیده و حالت ارتجاعی خود را از دست بدهند و از سوی دیگر جریان روغن در سوراخ‌ها و مجاری ظریف، محدود گردد. علیرغم این اشکالات، روغن کرچک به‌ طور موفقیت ‌آمیزی در موتور اتومبیل‌های مسابقه‌ای که از قدرت بالایی برخوردارند به‌کار گرفته می‌شود زیرا این موتورها فقط مدت کوتاهی در یک مسابقه و فاصله بین تعمیرات اساسی کار می‌کنند. در تصویر اتومبیل اسپرت مک لارن MP4–12C را می‌بینید که حرف M به معنی مک لارن و حرف P4 یعنی طرح پروژه شماره 4، عدد 12 و حرف C نشانه آن است که شاسی آن همانند قسمت ‏هایی از هواپیماهای مدرن از مواد مرکب یا کامپوزیت است. روغن این موتور در زمان مسابقه، کرچک است.در بین همه روغن‏ های موتوری، روغن کرچک بیشترین چربی را برای کاهش اصطکاک بین دو سطح جامد در تماس با یکدیگر دارد و اگر راهکارهایی جهت غلبه بر چند عیب این روغن پیدا شود، ممکن است در موتور اتومبیل‏ های معمولی هم استفاده گردد.

روغن‏ های معدنی

امروزه روغن‏هایی که ریشه معدنی دارند به ‏طور بسیار گسترده‏ای در موتورهای احتراق داخلی به‏ کار گرفته می شوند که ممکن است جامد، نیمه جامد یا سیال باشند.

روغن ‏های جامد

روغن‏ های جامد مثل میکا یا طلق نسوز (شیشه معدنی)، گروهی از کانی‏های فیلوسیلیکاتی با ساختمانی ورق مانند هستند. سنگ صابون یا تالک و گرافیت (ماده‏ای معدنی حاوی کربن آلوتروپی شکل) در فشار پایین، نرم و سیاه شفاف بوده و ظاهری روغنی دارند. روغن‏ های جامد به‏ صورت پودر نرم جهت روغن کاری ماشین‏ ها یا دستگاه‏ هایی با سرعت کم، نسبتاً رضایت‏ بخش است اما آنها قادر به پراکنده کردن کافی و سریع حرارت ماشین‏ ها و دستگاه‏ های پر سرعت نیستند. در واقع روغن‏ های جامد با پر کردن نقاط پست روی فلز، آن را به ‏صورت سطحی کاملاً صاف پرداخت کرده و در همان حال یک فیلم لغزان جهت کاهش اصطکاک، فراهم می ‏آورد. زمانی که یک روان ساز جامد به خوبی پودر شده و دانه هایش زیاد درشت و سخت نباشد، می‏تواند به‏ عنوان یک ساینده نرم به منظور صاف کردن سطحی که قبلاً بر اثر ساییدگی بیش از حدّ یا در حین کار در کارخانه ناهموار گردیده، مورد استفاده قرار گیرد. بعضی از روغن‏ های جامد قادرند بارهای سنگین را تحمل کنند و از این رو با مخلوط کردن آنها با روغن‏ های مایع و روان، ساییدگی سطوح مجاور و در معرض میزان فشار را کاهش می‏دهند.

روغن‏ های نیمه جامد

روغن‏ های نیمه جامد بی‏نهایت سنگین بوده و گریس، نمونه ه‏ای از این روغن ‏ها به صورت مخلوطی از روغن و صابون فلزی است، صابون‏ هایی که با فلزات سنگین ‏تر از سدیم مثل آلومینیم، کلسیم، کبالت، سرب و روی شکل می گیرند. چنین صابون‏ هایی در آب حل نمی‏ شوند، عملکرد خوبی در روغن کاری قطعات به‏ صورت فاصله زمانی و متناوب داشته اما برای روغنکاری چرخشی، پیوسته و دائمی استقامت و سازگاری ندارد. به‏ طور معمول صابون سدیمی را با روغن برای تولید گریس مخلوط می‏کنند تا در دنده‏ ها و تجهیزات حرکتی داغ به‏ کار رود، صابون کلسیمی برای تولید گریس پیاله‏ای (گریس روان‏کننده با پایه آهکی که موارد استعمال فراوانی دارد) با روغن مخلوط می‏شود و پس از مخلوط کردن صابون آلومینیم با روغن، گریسی برای برینگ‏های توپی و قطعات زیر فشار زیاد تولید می‏شود.

روغن‏ های سیال یا مایع

روغن ‏های مایع به ‏طور اصولی و کلی در موتورهای احتراق داخلی همچون موتور پیستونی اتومبیل‏ و هوایپما کاربرد دارند زیرا به آسانی قابل پمپ کردن هستند و به راحتی پودر می‏شوند، از طرفی روغن‏های مایع توانایی بسیار خوبی در جذب حرارت و پراکنده کردن سریع آن دارند و لایه روان سازی خوبی بین یاتاقان‏ ها و میل‏لنگ یا بین توپی‏های بلبرینگ و استوانه ‏های برینگ‏های استوانه ه‏ای به‏ وجود می ‏آورند. بنابر آنچه گفته شد روغن ‏های حیوانی و گیاهی از نظر شیمیایی بی‏ثبات و ناپایدارند (البته در درجه حرارت‏های بالا) و نمی توانند درجه حرارت‏ های بالا را تحمل کنند، در نتیجه تجزیه ‏می شوند. در درجه حرارت‏ های کم هم قدرت عملشان ضعیف بوده و برای سیستم روغن کاری موتورهای درون‏ سوز مناسب نیستند. روغن‏ هایی که اساس و ریشه معدنی دارند در درجه حرارت‏ های بالا پایدار بوده و با ثبات هستند، در درجه حرارت‏ های کم هم کارآیی بسیار خوبی دارند و به‏ طور گسترده‏ای از آنها برای سیستم روغن کاری موتورهای پیستونی اتومبیل و هواپیما استفاده می‏شود.

منبع روغن‏ های موتوری

نفت خام که منبع بنزین قابل تبخیر است، منبع روغن‏ های موتور پیستونی اتومبیل و هواپیما نیز هست. نفت خام را پس از استخراج، پالایش کرده و با فرآیندهای تقطیر، جدا کردن هیدروکربن ‏های جامد از نفت خام، پالایش ‏های شیمیایی و بالاخره صاف کردن یا لایه کردن، آن را آماده مصرف می کنند.

در فرآیند تقطیر، به موادی مانند بنزین، گازوئیل، روغن، برش روغنی و . . . براساس نقطه جوش آنها دسترسی پیدا می‏کنیم. فرآیند جداسازی هیدروکربن‏ های جامد نفت خام اصولاً با تبرید یا سرد کردن روغن مومی شکل و رساندن آن به درجه حرارت‏ های پایین، از شکل مومی به صورت بلوری و متبلور درآمده و پس از آن موم جامد از روغن به وسیله صافی جدا شود. بعد از برداشتن موم مواد رزینی و قیری به وسیله پالایش از روغن جدا می‏شود. آنگاه روغن را با افزودن مواد شیمیایی لازم بر اساس نوع روغن مورد نیاز، جهت بهبود بخشیدن رنگ و بهینه سازی سایر مشخصات شیمیایی و فیزیکی، برای حمل و استفاده به‏ عنوان آخرین فرآیند پالایش مهیا می‏کنند.

روغن‏ های مرکب از مواد مصنوعی

در موتورهایی مثل توربین‏ گازی که درجه حرارت زیاد است و روغن ‏های معدنی قادر به تحمل آن نیستند زیرا در چنین دمایی، روغن‏ های حاصل از پالایش نفت خام، تبخیر یا شکسته و تجزیه می شوند و به هیدروکربن‏ های سنگین تبدیل می‏ گردند. بنابراین جوابگوی روغن کاری موتورهای توربین‏ گاز نیستند و روغن‏ های مورد نیاز باید بتواند خصوصیات روغن را در درجه حرارت ‏های بالا محفوظ نگه دارد. این روغن‏ های جدید به نام مصنوعی یا سینتتیک معروفند زیرا از مواد طبیعی ساخته نمی ‏شوند. نمونه ه‏ای از این روغن‏ های مصنوعی با استاندارد Mil-L-7808E در موتور اتومبیل‏ های مسابقه ه‏ای و برخی موتورهای توربین‏گاز جدید به‏ کار گرفته می شوند.

 

برف پاک کن های اولیه به صورت دستی و با حرکت دادن یک اهرم که داخل کابین قرار داشت، کار می‌کردند ولی امروزه استفاده از برف پاک کن های برقی به کار بسیار راحتی تبدیل شده است. برف پاک کن ها، هزاران بار با جدیت روی شیشه به عقب و جلو حرکت می‌کنند تا آب را از روی آب به کنار بزنند. وقتی با دور تند کار می‌کنند، واقعاً سرعت‌شان زیاد است و گاهی اوقات اتاق ماشین را هم تکان می‌دهند. خب، چه ساز و کاری می‌تواند بازوهای برف پاک کن را این قدر خوب و قوی به حرکت در بیاورد؟ برف پاک کن ها را می‌توان روی شیشه جلو و چراغ خودروها، شیشه هواپیماها و حتی روی شیشه شاتل های فضایی مشاهده کرد. در این مقاله، نگاهی به درون ساختار برف پاک کن خواهیم انداخت، درباره تیغه ها و دکمه های کنترلی مطالبی خواهیم آموخت و دست آخر هم با سیستم جدیدی آشنا خواهیم شد که به بارش باران حساس است!

داخل برف پاک کن چه می‌گذرد؟

برف پاک کن برای این که کارش را درست انجام بدهد دو فرایند مکانیکی را به کار می‌گیرد:

• ترکیبی از یک موتور الکتریکی و یک چرخ دنده مارپیچ که نیروی برف پاک کن ها تأمین می‌کنند.

• یک اتصال که نیروی دورانی موتور برقی را به حرکت رفت و برگشتی برف پاک کن تبدیل می‌کند.

برای حرکت دادن تیغه های برف پاک کن روی شیشه، آن هم با این سرعت، به نیروی بسیار زیادی احتیاج داریم. برای تولید چنین نیرویی، یک چرخ دنده مارپیچ به موتور برقی کوچک متصل می‌شود. این چرخ دنده می‌تواند گشتاور موتور را حدود 50 برابر بیشتر کند و این در حالی است که سرعت چرخش موتور را 50 مرتبه کندتر می‌کند. نیروی چرخ دنده مارپیچی به یک اتصال منتقل می‌شود که برف پاک کن ها را به جلو و عقب حرکت می‌دهد. در این میان، یک مدار الکترونیکی نیز وجود دارد که تشخیص می‌دهد چه وقت برف پاک کن ها پایین می‌آیند. این مدار به برف پاک کن ها نیرو می‌رساند تا زمانی که در پایین شیشه متوقف شوند، در این زمان است که جریان نیرو را قطع می‌کند. این مدار همچنین به برف پاک کن ها نیرو می‌رساند تا زمانی که در انتهای شیشه متوقف بشوند، آنگاه نیروی برق موتور را قطع می‌کند یک میله کوچک به شفت خروجی موتور متصل است و همچنان که شفت خروجی موتور می‌چرخد، این میله کوچک، یک میله بزرگتر را به جلو و عقب حرکت می‌دهد. میله بزرگ نیز به یک میله کوتاه دیگر متصل است که تیغه های برف پاک کن را به حرکت در می‌آورد. حال بیایید کمی بیشتر درباره جزییات تیغه های برف پاک کن صحبت کنیم.

تیغه های برف پاک کن

تیغه های برف پاک کن شبیه تی های لاستیکی هستند. یک نوار لاستیکی باریک، روی یک دسته قرار گرفته است و آب را از روی شیشه پاک می‌کند. وقتی تیغه ها نو هستند، لاستیک آن صاف است و هیچ ترک یا شکافی ندارد و بدون این که ردی بر جا بگذارد، آب را کاملاٌ پاک می‌کند. وقتی تیغه ها کهنه می‌شوند، روی آن ها ترک و شکاف به وجود می‌آید و باعث شکل گرفتن جرم روی تیغه می‌شوند. این جرم موجب می‌شود، تیغه خوب به شیشه نچسبد و روی شیشه رد به جا بگذارد. گاهی اوقات، می‌توان با یک دستمال آغشته به مایع شیشه شو، تیغه ها را پاک کرد تا کمی بیشتر عمر بکنند. راه دیگری که وجود دارد این است که فشار تیغه روی شیشه را افزایش داد. تیغه ها طوری طراحی شده‌اند که در قسمت وسط بیشترین چسبندگی را داشته باشند ولی از آن جایی که طول تیغه زیاد است، در واقع بین شش تا هشت نقطه تماس با شیشه وجود دارد. اگر یخ یا برف روی تیغه ها انباشته شود، باعث می‌شود فشار یکسانی به همه نقاط تیغه وارد نشود و روی شیشه رد بر جا بماند. بعضی از شرکت های تولید کننده، تیغه برف پاک کن های مخصوص فصل زمستان تولید می‌کنند که مجهز به یک بازوی لاستیکی اضافی است که برف و یخ را دور می‌کند.

طراحی برف پاک کن در بیشتر خودروها یکسان و مشابه هم است، یعنی دو تیغه در کنار هم کار می‌کنند تا شیشه را پاک کنند. پاشنه یکی از برف پاک کن ها در سمت راننده قرار گرفته و پاشنه دیگر در وسط شیشه جلو. به این سیستم، سیستم جفتی (Tandem System) می‌گویند که نحوه عملکرد آن در شکل بالا نمایش داده شده است. این سیستم طوری کار می‌کند که بیشتر قسمت هایی از شیشه که در منطقه دید راننده قرار دارند را تمیز می‌کند. ممکن است خودروهای دیگر، دارای طراحی های دیگری باشند. کمپانی مرسدس بنز از برف پاک کن های تک بازویی استفاده می‌کند که روی کل سطح شیشه حرکت می‌کند. درست است که این طرح، سطح شیشه را خوب پوشش می‌دهد ولی از سیستم استاندارد دو بازویی بسیار پیچیده تر است. برخی خودروها از برف پاک کن هایی استفاده می‌کنند که در دو طرف شیشه قرار دارند، برخی دیگر نیز دارای برف پاک کن تک بازویی هستند که در وسط شیشه تعبیه شده‌اند. هیچ کدام از این طرح ها به اندازه سیستم استاندارد دو بازویی (جفتی)، میدان دید راننده را پوشش نمی‌دهند.

سرعت های مختلف برف پاک کن

بیشتر برف پاک کن ها دارای سرعت کم و زیاد و تنظیمات مربوط به قطع و وصل کردن هستند. وقتی برف پاک کن با سرعت کم یا زیاد حرکت می‌کند، موتور پیوسته در حال کار کردن است ولی می‌توان آن را به گونه‌ای تنظیم کرد که برف پاک کن ها بعد از هر دور تمیز کردن شیشه، چند لحظه از حرکت بایستند. چند نوع تنظیم برای برف پاک کن ها وجود دارد. بعضی خودروها فقط یک سرعت دارند، برخی دیگر نیز 10 سرعت دارند. برخی خودروها نیز دارای تنظیمات و سرعت های زیادی هستند که می‌توان آن ها را برای هر شرایطی تنظیم کرد. خودرو شما دارای هر نوع تنظیماتی باشد، باید سرعت برف پاک کن ها را درست انتخاب کنید. اگر سرعت حرکت آن ها بیش از حد کم باشد، قطرات باران دید شما را کور می‌کنند. وقتی سرعت حرکت خودرو کم یا زیاد بشود، میزان آبی که روی شیشه جلو پاشیده می‌شود، تغییر می‌کند، این جاست که باید به تنظیم کردن سرعت برف پاک کن توجه کرد. در سال های اخیر، خودروسازان این مشکل را حل کرده اند و برف پاک کن های حساس به باران را ابداع کرده‌اند.

برف پاک کن های حساس به باران

در گذشته، خودروسازان تلاش می‌کردند یا برف پاک کن را حذف کنند یا کاری کنند که بتوان سرعت آن ها را به صورت اتوماتیک کنترل کرد. در بعضی از طرح هایی که به این منظور ارائه شد، لرزش تولید شده به وسیله تک تک قطرات بارانی که به شیشه برخورد می‌کردند بایست محاسبه می‌شد. این کار مستلزم وجود یک روکش خاص روی شیشه بود که از تشکیل قطرات باران جلوگیری کند و یا بتواند ارتعاشاتی اولتراسونیک روی شیشه ایجاد کند تا قطرات باران را در هم بشکند تا دیگر نیازی به پاک کردن آن ها نباشد، ولی این سیستم ها به علت وجود مشکلاتی یا هرگز به خط تولید نرسیدند یا بلافاصله پس از شروع، تولید آن ها متوقف شد چون به جای این که به راننده ها کمکی بکنند، برایشان مزاحمت ایجاد می‌گردد. به هر حال، پس از مدتی، نوع جدیدی از برف پاک کن به بازار عرضه شد که کارش در زمینه تشخیص مقدار آبی که به شیشه برخورد می‌کند را خیلی خوب انجام می‌داد. یکی از این سیستم ها توسط شرکت TRW Incساخته شده است و از حسگرهای اپتیکی برای تشخیص نم و رطوبت استفاده می‌کند. این حسگر در داخل کابین خودرو و نزدیک به آینه عقب نصب می‌شود و با شیشه جلو در تماس است. اگر قطرات باران روی شیشه بیفتند، نور را در جهات مختلفی منعکس می‌کنند، بدان معنا که هر چه شیشه مرطوب تر باشد، نور کمتری به سمت حسگر منعکس می‌کند.

هنگامی که میزان نور بازتابی به حسگر به حد معینی برسد، نرم افزار و تجهیزات الکترونیکی که به حسگر متصل هستند، برف پاک کن ها را روشن می‌کنند. نرم افزار مربوطه، متناسب با سرعت شکل گیری قطراتی که روی شیشه شکل می‌گیرند، سرعت برف پاک کن ها را کم و زیاد می‌کند. سیستم TRW روی بیشتر محصولات کمپانی جنرال موتور، از جمله کادیلاک، تعبیه شده است. هنگام شستشوی خودرو می‌توان این سیستم را غیرفعال کرد تا در روند شستشو اختلالی ایجاد نکند.

 

در هر موتور دانستن ترتیب احتراق ضروریست .

انواع موتور

ردیفی

خوابیده

خورجینی ( V شکل )

و ….

ترتیب احتراق عبارت است نوبت اشتعال سوخت متراکم شده در سیلندر .

در یک موتور ردیفی وقتی از جلو نگاه می کنیم سیلندر نزدیک پروانه شماره 1 است و سیلندر 4 نزدیک فلایویل است .

اتومبیل پژو از عقب شماره گذاری می شود . ( معمولا مدل های قدیمی )

موتورهای احتراقی در سه نوع 4 سیلندر – 6 سیلندر – 8 سیلندر – رایج است .

ترتیب احتراق موتور 4 سیلندر ردیفی 2_4_3_1

ترتیب احتراق موتور 4 سیلندر خوابیده 2_3_4_1

ترتیب احتراق موتور 4 سیلندر خورجینی 2_4_3_1

ترتیب احتراق موتور 6 سیلندر ردیفی 4_2_6_3_5_1

ترتیب احتراق موتور 6 سیلندر خورجینی 6_3_5_2_4_1

ترتیب احتراق موتور 8 سیلندر ردیفی 4_7_3_8_5_2_6_1

ترتیب احتراق موتور 8 سیلندر خورجینی 8_7_3_6_2_4_5-1

( ترتیب احتراق های ذکر شده برای همه اتومبیل ها نیستند ولی معمول ترند )

ساسات در وسائط نقلیه به دکمه دریچه هوای کاربوراتور می‌گویند.

با بستن این دریچه جلوی ورود هوا به کربوراتور گرفته شده، در نتیجه گازی که وارد موتور می‌شود از لحاظ بنزین قویتر شده موتور در هوای سرد بهتر روشن می‌شود. دکمه ساسات در جلوی راننده قرار گرفته با کشیدن آن دریچه هوا کم و بیش بسته شده هوا کمتر برای آمیختن با بنزین وارد کربوراتور شده منظور عملی می‌گردد.

امروزه خودروها دیگر اغلب دارای دکمه ویژه‌ای برای این کار نبوده، ساسات آنها خودکار انجام وظیفه می‌کند. به محض اینکه موتور سرد می‌شود دریچه ساسات خودبخود بسته شده و با گرم شدن موتور دریچه باز می‌شود.

در روزهای سرد برای روشن کردن خودروهای کاربراتوری نیاز به مخلوط غنی تری از سوخت – هوا داریم زیرا سوختی که برای احتراق مناسب می بایست به صورت اتمیزه وارد سیلندرها شود در برخورد با دیوارهای سرد کاربراتور و منیفولد ورودی تقطیر شده و از رسیدن به سیلندر باز می ماند.

ابتدای کار موتور در روزهای سرد باید برای مدت کوتاهی از مدار ساسات که سوخت غنی تری را فراهم می کند استفاده نماییم تا موتور به دمای کارکرد مناسب خود رسیده و کاربراتور بتواند مخلوط سوخت – هوا را تقریبا بصورت بخار خشک که حالت ایده ال می باشد به سیلندرها برساند در بالای لوله کاربراتوری ونتوری ثابت دریچه ای بنام ساسات وجود دارد باز و بسته شدن این دریچه بصورت مکانیکی یا خودکار کنترل می شود با بستن این دریچه جریان عبوری هوا کاهش یافته و مکش کاربراتور در هنگام استارت زدن افزایش می یابد.

در نتیجه سوخت بیشتری از ژیگلور برای روشن شدن موتور در هوای سرد فراهم می شود در روش مکانیکی بستن دریچه ساسات دکمه ای بر روی داشبورد خودرو تعبیه شده که بایستی به دریچه ساسات متصل می شود با کشیدن این دکمه دریچه ساسات بسته می شود بسیاری از کاربراتورها ساسات خودکاری دارند که با گرمای منیفولد خروجی ومکش منیفولد ورودی کار میکند در این نوع از ساساتها یک فنر ترموستاتی و یک پیستون در داخل پوسته ساسات قرار دارند که هر دوی انها به دریچه ساسات متصل اند در موتور سرد فنر ترموستاتی کوک می شود و دریچه ساسات را می بندد وقتی موتور گرم می شود گرمای منیفولد دود از ساسات گذر کرده و فنر را باز می کند لذا مکش منیفولد ورودی پیستون را جذب نموده دسته پیستون دریچه ساسات را باز می کند.